Νομικό υπόβαθρο του δευτερογενούς λογισμικού
Παρακαλούμε σημειώστε ότι όλες οι πληροφορίες σε αυτή τη σελίδα ισχύουν μόνο για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (κράτη μέλη της ΕΕ και της ΕΖΕΣ).
Προϋποθέσεις για τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας λογισμικού
Η κατάσταση σχετικά με το νομικό υπόβαθρο του δευτερογενούς λογισμικού αναπτύχθηκε σταδιακά επί μακρόν. Τελικά οδήγησε σε μια πολύ σαφή απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) το 2012, η οποία επιβεβαίωσε ότι είναι νόμιμη η πώληση λογισμικού που είχε προηγουμένως στην κατοχή του.
Σύμφωνα με την απόφαση του ΔΕΕ στην Υπόθεση C-128/11 UsedSoft GmbH κατά Oracle International Corp.:
Ο δημιουργός λογισμικού δεν μπορεί να αντιταχθεί στην μεταπώληση των «μεταχειρισμένων» αδειών του που επιτρέπουν τη χρήση των προγραμμάτων του που έχουν ληφθεί από το διαδίκτυο. Το αποκλειστικό δικαίωμα διανομής ενός αντιγράφου ενός προγράμματος υπολογιστή που καλύπτεται από μια τέτοια άδεια εξαντλείται με την πρώτη πώλησή του.
– Απόσπασμα από το Δελτίο Τύπου No 94/12 του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 3 Ιουλίου 2012
Αυτό σημαίνει ότι η πώληση των λεγόμενων «μεταχειρισμένων» προϊόντων λογισμικού είναι νόμιμη. Αυτή η απόφαση δημιούργησε ένα ασφαλές, νομικό πλαίσιο για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση διασφαλίζοντας έναν δίκαιο και υγιή ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η απόφαση αναφέρει επίσης ότι:
Το λογισμικό αορίστου χρόνου μπορεί να διαπραγματεύεται ελεύθερα = το δικαίωμα ιδιοκτησίας μπορεί να μεταβιβαστεί από έναν αγοραστή σε έναν άλλο.
Τα δικαιώματα διανομής του παραγωγού εξαντλούνται με την πρώτη πώληση του λογισμικού. Οι πελάτες που αγόρασαν ένα πρόγραμμα υπολογιστή σε μια ελεύθερη αγορά έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν το αγορασμένο λογισμικό και στη συνέχεια να το πουλήσουν περαιτέρω (για παράδειγμα σε έναν μεσίτη λογισμικού όπως η Forscope) υπό την προϋπόθεση ότι το απεγκαταστήσουν και δεν το χρησιμοποιούν πλέον.
Ακόμη και αν η μεταπώληση λογισμικού απαγορεύεται ρητά από μια συμφωνία άδειας μεταξύ του κατασκευαστή (= του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων) και του πρώτου αγοραστή, ο κατασκευαστής δεν μπορεί να αντιταχθεί στην μεταπώληση αυτού του αντιγράφου. Η συμφωνία άδειας υπόκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο και τα σημεία που έρχονται σε σύγκρουση με το ευρωπαϊκό δίκαιο είναι άκυρα.
Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των τρόπων διανομής. Το λογισμικό μπορεί να διανεμηθεί μέσω φυσικού μέσου (π.χ. CD, DVD) ή διαδικτυακά (= ψηφιακά). Ο κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να απαιτήσει αμοιβή για περαιτέρω μεταπώληση του αντιγράφου του λογισμικού επειδή η κατάλληλη αμοιβή αποκτήθηκε κατά την πρώτη πώληση.
Ποια έγγραφα λαμβάνουν οι πελάτες μας;
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η πώληση δευτερογενούς λογισμικού είναι νόμιμη. Ωστόσο, θα πρέπει να έχετε υπόψη σας ότι η μεταβίβαση της ιδιοκτησίας πρέπει να πληροί σαφώς καθορισμένες προϋποθέσεις.
Προϊόντα αορίστου χρόνου, όχι συνδρομές
Η δυνατότητα μεταβίβασης της ιδιοκτησίας δεν ισχύει για συνδρομές, καθώς ο αγοραστής δεν είναι ο ιδιοκτήτης του προϊόντος (το λογισμικό ενοικιάζεται μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα).Πλήρως εξοφλημένο
Ο αγοραστής δεν γίνεται ιδιοκτήτης του προϊόντος λογισμικού μέχρι να το εξοφλήσει πλήρως.Δεν χρησιμοποιείται από τον πρώτο ιδιοκτήτη
Ο πρώτος ιδιοκτήτης δεν παύει να είναι ο ιδιοκτήτης του προϊόντος λογισμικού μέχρι να το απεγκαταστήσει και να το καταστήσει μη χρησιμοποιήσιμο για τον εαυτό του.Μόνο εντός ΕΕ και ΕΟΧ
Οι προϋποθέσεις για μεταπώληση διαφέρουν μεταξύ των χωρών και η ΕΕ μπορεί να ελέγχει μόνο τις προϋποθέσεις για προϊόντα που πωλήθηκαν για πρώτη φορά και διαπραγματεύονται εντός της αγοράς της.
Τι συμβαίνει σε περίπτωση ελέγχου λογισμικού;
Σε περίπτωση ελέγχου λογισμικού, είναι σημαντικό να έχετε όλα τα απαραίτητα έγγραφα για τα δευτερογενή προϊόντα λογισμικού που έχετε αγοράσει. Εάν δεν τα έχετε, θέτετε τον οργανισμό σας σε υψηλό κίνδυνο προστίμου. Η εταιρεία μας παρέχει πλήρη τεκμηρίωση ιδιοκτησίας για τα προϊόντα που προσφέρουμε (Δήλωση απεγκατάστασης, τιμολόγιο και άλλα νομικά απαιτούμενα έγγραφα) καθώς και βοήθεια σε περίπτωση ελέγχου, εάν χρειαστεί, οπότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Δεν έχουμε συναντήσει ποτέ ούτε μία περίπτωση αρνητικής απόφασης σε έλεγχο λογισμικού των προϊόντων που παρέχουμε. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τους ελέγχους στο άρθρο μας.
Τι λέει ο τύπος για τη νομιμότητα του δευτερογενούς λογισμικού;
 |  |  |
|---|---|---|
Δικαστήριο ΕΕ: Η πώληση μεταχειρισμένων αδειών λογισμικού είναι απολύτως εντάξει. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναφέρει ότι ο κανόνας ισχύει για αντίγραφα λογισμικού τόσο σε φυσικά μέσα όσο και σε αυτά που έχουν ληφθεί από το Διαδίκτυο. Το δικαστήριο δήλωσε επίσης ότι μόλις μια εταιρεία λογισμικού πουλήσει «ένα αντίγραφο ενός προγράμματος υπολογιστή», το «αποκλειστικό δικαίωμα διανομής» της εξαλείφεται, ανοίγοντας το δρόμο για άλλες εταιρείες να πωλήσουν τις μεταχειρισμένες άδειες. | Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, οι εταιρείες λογισμικού δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν τους χρήστες να πωλούν τις ψηφιακές τους λήψεις σε άλλους· ουσιαστικά, τα δικαιώματα του διανομέα λογισμικού να ελέγχει τη διανομή εξαντλούνται μετά την πρώτη πώληση. Έτσι, αν κατεβάσετε ένα κομμάτι λογισμικού, μπορείτε ουσιαστικά να το μεταπωλήσετε – αρκεί να διαγράψετε το αντίγραφο από τον δικό σας σκληρό δίσκο. | Το ανώτατο δικαστήριο της Ευρώπης αποφάσισε ότι η εμπορία «μεταχειρισμένων» αδειών λογισμικού είναι νόμιμη και ότι ο δημιουργός αυτού του λογισμικού δεν μπορεί να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε μεταπώληση. Αυτή η απόφαση αποτελεί προηγούμενο για την εμπορία μεταχειρισμένων αδειών λογισμικού σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. |
Νομική ιστορία του δευτερογενούς λογισμικού
Όλες οι σημαντικές δικαστικές αποφάσεις και οι οδηγίες της ΕΕ που διαμόρφωσαν και επηρέασαν την αγορά δευτερογενούς λογισμικού παρατίθενται στην παρακάτω χρονογραμμή – κάντε κλικ σε κάθε τίτλο για λεπτομερείς πληροφορίες με συνδέσμους σε σχετικά εξωτερικά έγγραφα.
2000 – Γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο
Το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο αποφάσισε ότι ένα πρόγραμμα υπολογιστή (έκδοση OEM) που έχει διατεθεί στην αγορά από τον κατασκευαστή ή με τη συγκατάθεσή του μπορεί να διανεμηθεί περαιτέρω ακόμη και χωρίς το σχετικό υλικό.
2001 – Οδηγία ΕΕ 2001/29/ΕΚ
Η Οδηγία ΕΕ 2001/29/ΕΚ που εκδόθηκε τον Μάιο του 2001 εναρμόνισε την εξάντληση των πνευματικών δικαιωμάτων, στην οποία βασίζεται ολόκληρη η έννοια του δευτερογενούς λογισμικού.
Η πρώτη πώληση στην Κοινότητα του πρωτοτύπου ενός έργου ή αντιγράφων αυτού από τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του εξαντλεί το δικαίωμα ελέγχου της μεταπώλησης αυτού του αντικειμένου στην Κοινότητα.
– Απόσπασμα από την Οδηγία 2001/29/ΕΚ
2005 – Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας
Η παραπομπή για προδικαστική απόφαση από το Hoge Raad der Nederlanden (Ολλανδία) στην Υπόθεση C-41/04 Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV κατά Staatssecretaris van Financiën από τον Μάιο του 2005 αναφέρει ότι:
Η διάθεση στην κυκλοφορία στην Κοινότητα ενός αντιγράφου προγράμματος από τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του εξαντλεί το δικαίωμα διανομής εντός της Κοινότητας αυτού του αντιγράφου (άρθρο 4 παράγραφος γ, δεύτερη πρόταση, της Οδηγίας 91/250). Κατά συνέπεια, ο πρώτος αγοραστής μπορεί να μεταβιβάσει αποτελεσματικά την ιδιοκτησία της αναπαραγωγής σε τρίτο χωρίς την ανάγκη συγκατάθεσης του δημιουργού. Ο πρώτος αγοραστής μπορεί επομένως να διαθέσει την υλική ιδιοκτησία ως ιδιοκτήτης.
Ως νόμιμος αγοραστής του αρχικού φορέα δεδομένων, ένας τρίτος έχει επίσης την εξουσιοδότηση να χρησιμοποιεί το πρόγραμμα που είναι καταγεγραμμένο στον φορέα σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σκοπό του. Μια συμβατική απαγόρευση της μεταβίβασης του δικαιώματος χρήσης, την οποία ο κατασκευαστής έχει συμφωνήσει με τον πρώτο αγοραστή, δεν είναι δεσμευτική για τρίτους.
2006 – Περιφερειακό Δικαστήριο του Αμβούργου, Γερμανία
Το Περιφερειακό Δικαστήριο του Αμβούργου επιβεβαίωσε ότι η εξάντληση των πνευματικών δικαιωμάτων ισχύει και για μεμονωμένα αντίγραφα ενός προγράμματος υπολογιστή που αποκτήθηκαν μέσω των συμφωνιών αδειοδότησης όγκου της Microsoft.
– Απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Αμβούργου στην υπόθεση 315 O 343/06 (στα Γερμανικά)
2009 – Οδηγία ΕΕ 2009/24/ΕΚ
«Η πρώτη πώληση στην Κοινότητα αντιγράφου προγράμματος από τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του εξαντλεί το δικαίωμα διανομής εντός της Κοινότητας αυτού του αντιγράφου, με εξαίρεση το δικαίωμα ελέγχου περαιτέρω μίσθωσης του προγράμματος ή αντιγράφου αυτού.»
– Οδηγία 2009/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
2012 – Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
«Ο δημιουργός λογισμικού δεν μπορεί να αντιταχθεί στην μεταπώληση των «μεταχειρισμένων» αδειών του που επιτρέπουν τη χρήση των προγραμμάτων του που έχουν ληφθεί από το διαδίκτυο»
Το αποκλειστικό δικαίωμα διανομής ενός αντιγράφου ενός προγράμματος υπολογιστή που καλύπτεται από μια τέτοια άδεια εξαντλείται με την πρώτη πώλησή του
Επιπλέον, η εξάντληση του δικαιώματος διανομής επεκτείνεται στο αντίγραφο του προγράμματος υπολογιστή που πωλείται όπως διορθώθηκε και ενημερώθηκε από τον κάτοχο των πνευματικών δικαιωμάτων.
Επιπλέον, το Δικαστήριο δηλώνει ότι ένας αρχικός αγοραστής ενός υλικού ή άυλου αντιγράφου ενός προγράμματος υπολογιστή για το οποίο το δικαίωμα διανομής του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων έχει εξαντληθεί πρέπει να καταστήσει το αντίγραφο που έχει ληφθεί στον δικό του υπολογιστή μη χρησιμοποιήσιμο κατά τη στιγμή της μεταπώλησης.
– Απόφαση του Δικαστηρίου, Υπόθεση C-128/11 UsedSoft GmbH κατά Oracle International Corp.
2014 – Γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο
Το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο αποφάσισε ότι μεμονωμένες άδειες που πωλούνται μέσω καναλιών αδειοδότησης όγκου χύδην (αλλά αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές και με ανεξάρτητα δικαιώματα χρήσης) μπορούν να διαχωριστούν και να μεταπωληθούν σε διαφορετικούς αγοραστές.
2016 – Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο αρχικός αγοραστής αντιγράφου προγράμματος υπολογιστή, συνοδευόμενου από άδεια απεριόριστης χρήσης, μπορεί να μεταπωλήσει αυτό το αντίγραφο και την άδειά του σε νέο αγοραστή.
– Απόφαση του Δικαστηρίου, Υπόθεση C-166/15 Aleksandrs Ranks και Jurijs Vasievics
2016 – Επιμελητήριο Δημοσίων Συμβάσεων Βεστφαλίας, Γερμανία
Στην απόφασή του από τον Μάρτιο του 2016, το Γερμανικό Επιμελητήριο Προμηθειών στη Βεστφαλία αξιολόγησε μια υπόθεση στην οποία παραβιάστηκαν αρκετές βασικές αρχές των δημοσίων συμβάσεων από τον αναθέτοντα φορέα (ο οποίος ουσιαστικά απέκλεισε τους προμηθευτές δευτερογενούς λογισμικού από τη συμμετοχή). Το Επιμελητήριο, μεταξύ άλλων, δήλωσε ότι:
Η απαίτηση ενός συγκεκριμένου τύπου σύμβασης [SelectPlus μεταξύ του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εσωτερικών (Bundesministerium des Inneren, ή BMI) και της Microsoft σε αυτή την περίπτωση], η οποία επιτρέπει μόνο σε ορισμένους κατασκευαστές να συμμετέχουν στον διαγωνισμό, αντιβαίνει στις αρχές του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων όπως ο δίκαιος ανταγωνισμός, η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση.
Η απαίτηση του αναθέτοντος φορέα για «νέες άδειες», άρα ο αποκλεισμός των «μεταχειρισμένων αδειών», παραβιάζει άμεσα τον γερμανικό νόμο περί δημοσίων συμβάσεων.
Η καθορισμός συγκεκριμένης προέλευσης, προϊόντος ή τεχνολογίας απαγορεύεται βάσει του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων. Ο αναθέτων φορέας υποχρεούται να καθορίσει το αντικείμενο της προμήθειας ουδέτερα ως προς το προϊόν.
Η τεχνική προδιαγραφή δεν μπορεί να αναφέρεται σε συγκεκριμένη παραγωγή, προέλευση, μάρκα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, τύπο κ.λπ. εάν αυτό ευνοεί ή αποκλείει ορισμένες εταιρείες ή ορισμένα προϊόντα. Εάν το αντικείμενο της προμήθειας δεν μπορεί να περιγραφεί με επαρκή ακρίβεια και με γενικά κατανοητό τρόπο, θα πρέπει να περιλαμβάνει την προσθήκη «ή ισοδύναμο».